The Half of World: Esfahan | Gidiyorum.com

The Half of World: Esfahan

İran İslam Cumhuriyeti’nin İsfahan Eyaleti’nin yönetim merkezi olan İsfahan aynı zamanda ülkenin en büyük üçüncü şehridir. İslam mimarisinin önemli örneklerine sahip olan şehir, ilk başkentliğini Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey zamanında yaptı. Ünlü İsfahan Mescid-i Cuması’nın yapımına bu dönemde başlandı. Daha sonra Safeviler döneminde I. Abbas tarafından başkent yapıldı ve en parlak dönemini bu tarihten sonra yaşamaya başladı. İran mimarisinin en önemli yapılarından bazıları İsfahan’da yer almaktadır. İsfahan kültürel birikimi ile öne çıkan bir şehir olduğu için İran’da “İsfahan dünyanın yarısıdır, eğer Tebriz var olmasaydı” diye bir cümle kullanılır.

Görülmesi Gereken Yerler

Nakş-ı Cihan Meydanı

Anlamı “Dünya’nın resminin meydanı” olan Nakş-ı Cihan, İran’da İmam Meydanı olarak da anılır. İsfahan’ın merkezinde yer alan meydan, İran’ın en büyük meydanıdır. Büyüklük açısından dünyadaki en geniş ikinci meydandır. Etrafında İsfahan’daki önemli mimari eserlerin bazıları yer alır. Meydan UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ndedir.

Mescid-i Şah (Mescid-i İmam)

Nakş-ı Cihan Meydanı’nın güney tarafında bulunan caminin inşasına, I. Abbas’ın emriyle, kendisinin 24. saltanat yılında başlanmış ve 18 yıl sonra tamamlanmıştır. Cami mihrabının zemini, caminin kendi zemininden aşağıda bulunmaktadır bu sebeple imam, cemaatten daha aşağıda namaz kılar. Ayrıca Şii’lerin inancına göre, secde ettiklerinde alınları taşa değmelidir, bu nedenle caminin girişindeki sepetlerde duran taşlardan alarak secdede alınlarını o taşlara değdirirler. Ahşap oymacılık ve seramik bakımından geleneksel mimarinin en değerli örneklerini barındıran caminin yedi renkli çinileri de oldukça etkileyici.

Şeyh Lütfullah Camii

1615’de inşa edilen yapı Nakş-ı Cihan’daki en eski yapıdır. Safevi mimarisinin başyapıtlarından biri olan cami Şah Abbas tarafından yaptırılmıştır. Caminin iç bezemeleri ve detayları, hanedanın görkemini yansıtma amacıyla son derece özenli ve zarif işlenmiştir.

İsfahan Mescid-i Cuması

Nizamülmülk tarafından Sultan Melikşah adına yaptırılan caminin inşası 1072’de başlamış 1092’de tamamlanmıştır. Abbasi Halifesi El Mansur’un yaptırdığı cami yerine yapılmıştır. İlk eklemeler Nizamülmülk zamanında yapılmış ve Safeviler’e kadar yapıya yeni eklemeler yapılarak giderek genişletilmiştir. Yapının revaklı avlusunun büyüklüğü ve 4 yöndeki girişi hakimiyetin sembolüdür. Çini işçiliği muazzam olan yapı İslam mimarisinin en güzel örneklerinden biridir. 2012 yılından beri UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ndedir.

Siosepol Köprüsü

Zayende Nehri’nin üzerine kurulan köprü 33 gözlü büyük bir mimari eserdir. Farsça anlamı 33 gözlü demektir. Uzunluğu 300 metre genişliği 14 metre olan köprü trafiğe kapalıdır.

Vank Katedrali

Diğer adıyla Aziz Rahibeler Kilisesi olarak bilinen katedral, Ermeni Apostolik Kilisesi’ne bağlı, I. Abbas döneminde, İsfahan’daki Ermeniler için yapılmış bir kilisedir. İç bezemeleri İtalyan ustaların elinden çıktığı için kilisede İtalyan üslubu görülür. Safevi dönemi süsleme motiflerinin de yer alması dikkat çekicidir.

Jolfa Mahallesi

İsfahan’da Ermeniler’in göçünden sonra oluşmuş Ermeni mahallesidir. Burada Ermenilere Şah Abbas tarafından dini anlamda özgürlük sağlanmış, kendi idarecilerini seçme ve toprak satın alma gibi önemli özgürlükler tanınmış. Bu yüzden mahallede Vank Katedrali dışında 13 tane daha ibadethane bulunmaktadır.

Çehel Sütun Sarayı

67.000 metrekarelik alana yayılan saray, Şah I. Abbas zamanında inşa edilmeye başlanmış ve II. Abbas zamanında tamamlanmıştır. 20 sütununun bahçesinde bulunan havuza yansımasından dolayı 40 Sütun Sarayı olarak isimlendirilmiş. Burası Şah’ın misafirlerini ağırladığı ve şölenlerin düzenlendiği saraydır. Duvarlarındaki minyatürleri, işlemeli tavanları ve resimleriyle oldukça etkileyici olan yapı, geçirdiği bir yangından sonra tekrar yapılmış ve Eski Eserler Müzesi olarak kullanılma açılmış.

Heşt Beheşt Sarayı

Süleyman Şah zamanında yapılan, son Safevi hükümdarlarının yaşadığı 7 Cennet Sarayı, kendi zamanında oldukça görkemli ve zarif bir saray olmasına rağmen günümüze gelene kadar çok zarar görmüş ve ihtişamını kaybetmiştir.

Khaju Köprüsü

II. Abbas’ın emriyle kervanlar için 1650’de inşa edilen yapı, Safevi dönemi eserlerinin iyi örneklerinden biridir. 23 kemerli köprünün uzunluğu 133, genişliği 12 metredir. Nehire doğru uzanan basamakları akşamları oturup dinlenmek için harika bir tercih olabilir.

Manar Jonban

Moğollar döneminde yaşamış bir dervişin türbesi olan Manar Jonban’da iki tane minare bulunmaktadır. Yapının minareleri mimari bir hatadan kaynaklı olarak sallanmakta fakat yıkılmamaktadır. 2007’den önce turistler için müezzin minareye çıkıp minareyi sallıyormuş ancak o tarihten beri bu gösteri tadındaki eğlence artık yapılmıyor.

İsfahan’da Yemek

Khoresh-e mast İsfahan’a özgü ana yemeklerin yanında servis edilen yoğurt yahnisidir. Yoğurt, şeker, portakal kabuğu, safran, kuzu ya da dana etiyle yapılır. Fesenjan adlı yemek ise yanında pilavla servis edilir. Beyaz ya da kırmızı etin nar pekmezi ve cevizle pişirilmesiyle yapılır. Beyrouni ve etin tarçınla pişirildiği taftoon da yöresel lezzetlerindendir. İsfahan’ın pulaki adlı tatlısı da oldukça meşhurdur.

Ulaşım ve Konaklama

İran seyahati için T.C. vatandaşlarının vize almasına gerek yoktur. İstanbul-İsfahan arası haftanın 4 günü uçuşlar bulunuyor. İsfahan’a uçuş düzenleyen tüm “uçak firmaları”nın “kampanyalı uçak biletleri”ne gidiyorum.com’dan ulaşabilir, “ekonomik uçak bileti”nizi temin edebilirsiniz. İsfahan’da konaklama yapmayı düşündüğünüz tüm otellerin günlük fiyat karşılaştırmasını gidiyorum.com’da bulabilir, seyahat planınızı erken rezervasyonla avantajlı bir şekilde organize edebilirsiniz.